Her Kelimenin Bir Hikâyesi Var: Atlas

Atlas’ı kısaca bir araya getirilmiş haritalar derlemesi olarak tanımlayabiliriz. Coğrafya atlası, tarih atlası, dil atlası, deniz atlası gibi pek çok çeşidi vardır.

Atlas_Santiago_Toural_GFDLBunlardan en yaygın olanı coğrafya atlasıdır. Coğrafya atlası, yeryüzünün bir parçasının ya da bütününün türlü yönlerden göstermek üzere yapılmış haritalar takımıdır.

Atlasların kimisinde bütün yeryüzü ile birlikte onun türlü bölümleri (karalar, denizler) yer aldığı gibi, kimisinde de sadece bir ülkenin bütün özelliklerini veren coğrafya haritaları da yer alabilir.

Atlas kelimesinin harita kitaplarıyla ilişkilendirilmesi 16. yüzyılın sonlarında gerçekleşmiştir. Flaman bir kartografın (haritacı) oğlu olan Gerardus Mercator 1595’te babasının haritalarını içeren bir kitap yayınlar. Bunun kapak sayfasına da omuzlarında dünyayı taşıyan Atlas’ın resmini koyar. Bu kitaptan sonra da tüm harita kitapları atlas olarak adlandırılmaya başlanır.

Atlas bir mitoloji kahramanıdır. Homeros, Atlas’ı gök ile yeri birbirinden ayıran direkleri omuzlarında taşıyan bir deniz yaratığı olarak anlatır. Bir başka görüşe göre ise Atlas, Zeus’a karşı savaşmış ve bu yüzden gökyüzünü sırtında taşımakla cezalandırılmıştır.

Mimarlıkta balkon ve benzeri bir çıkmayı desteklemek için kolon ve sütun olarak kullanılan erkek figürüne de atlas denilmektedir. Bu figürler Atlasın dünyayı taşdığı gibi yük taşır şekilde gösterilmektedir.

Barış Özkök’ün bu yazısı 2005 yılında Halk’a ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

Share Button

Bu konuda görüşlerinizi yazın