Her kelimenin bir hikâyesi var: fayans

Sözlük anlamı “gözenekli, geçirgen, kırık yüzeyleri toprak görünümünde mat çini hamurundan yapılan ve üzeri bir sır tabakasıyla kaplanan çanak, çömlek” olan fayans adını Kuzey İtalya’daki “Faenza” şehrinden almıştır

Sekizinci yüzyılda Emeviler İspanya’ya geldiklerinde beraberlerinde çömlekçilik sanatını da getirmişlerdi. 14. yüzyılda bu sanat doruk noktasına ulaştı. İspanyollar Mayorka adasında imal ettikleri çömleklerin büyük bölümünü İtalya’nın zengin şehirlerine satıyordu. Bu ürünler o zamanlarda “Maiolica” olarak adlandırılıyordu. İtalyanlar zamanla bu işi kendileri öğrenip yapmaya karar verdiler.

8. yüzyılın sonunda İtalyanlar bu sanatı tamamen öğrenmiş ve Deruta, Floransa, Urbino ve Faenza şehirlerinde “Maiolica” fabrikaları kurmuşlardı. Bir zamanlar İspanya’nın Mayorka adasında üretildiği için “Maiolica” olarak anılan ürüne artık Faenza şehri kendi adını vermişti. Önce Kuzey Avrupa’da “fayans” olarak adlandırılmaya başlanan ürün daha sonra tüm Avrupa’da bu isimle anılır olmaya başlamıştır.

Fayans Avrupa’da çok popüler oldu çünkü 12. yüzyıldan itibaren Çin’den getirilen ve sadece zenginler tarafından alınabilen porselene göre çok daha ucuzdu. Fakat 1709’da Avrupa’da da porselen üretilmeye başlandıktan sonra fayansın popülaritesi de azaldı.

Bu yazı 2005 yılında Halk’a ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

 

 

Bu konuda görüşlerinizi yazın