Her Kelimenin Bir Hikâyesi Var: İmparator

İmparator 12. yüzyılda kullanılmaya başlayan bir kelimedir. Kökeni “kumandan” anlamına gelen Latince imperator’dur. Bu, kumanda etmek anlamındaki “imperare” kelimesinden türetilmiştir.

İmparator ünvanı önceleri genellikle eski Roma’da devletin kanunlarını yerine getirme ve emretme yetkisine sahip olan yargıçlar için kullanılıyordu.  Sonra bu terim Romalı askerler tarafından zafer kazanan generaller için kullanılmaya başlandı. General bu ünvanı Roma’ya dönene kadar yani komutası (imperium) bitene kadar sahip olurdu.  Sonraki Cumhuriyet döneminde, Senato gerektiği durumlarda zafer kazanmış olan generale bu ünvanı devamlı taşıması için vermeye başladı. Julius Ceasar bu ünvanı benimsediği zaman Roma zaten bir imparatorluktu. Julius Ceasar ile birlikte imperator ünvanı ilk defa zafer kazanmış bir komutan yerine hükümdara verilmiş oldu. Julius Ceasar’ın kardeşinin torunu Augustus, bu ünvanın isme bir önek olmasını istedi, fakat bu isteği 54 – 58 yıllarında hükümdarlık yapan Nero’ya kadar düzenli olarak uygulanmadı. 9. yüzyılda Charlemagne bu ünvanı aldı ve sonrasında Kutsal Roma İmpratorluğu’nun hükümdarları tarafından da kullanıldı.

İmparator çeşitli milletlerden meydana gelen büyük bir devleti yöneten kimsedir. Kral ise tek bir millete hükmeden kişinin ünvanıdır. Tarih boyunca çeşitli hükümdarlar kendilerini imparator olarak nitelendirdiler fakat politik yapıdaki değişiklikler ve birçok sömürgeye bağımsızlıklarının verilmesiyle bu terimin dayandığı ana ilke de kaybolmuş oldu.

 

Barış Özkök’ün bu yazısı 2005 yılında Halk’a ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

 

Bu konuda görüşlerinizi yazın