Her Kelimenin Bir Hikâyesi Var: Kare

Kenarları eşit ve açıları dik olan dörtgen anlamına gelen karenin kökeni Fransızca’daki carré kelimesidir.

Büyülü kare, farklı sayılardan meydana gelen dizilerin bir kare şeklinde düzenlenmesiyle meydana gelir. Her satırın, sütunun ve ana köşegenin toplamları aynıdır. Örneğin aşağıdaki, toplamı 15 olan 3 dizili bir büyülü karedir.

2000px-Magicsquareexample.svgAntik çağlarda sayıların bu biçimdeki dizilişlerinin şans getireceğine inanılırdı ve bir tılsım olarak kabul edilirdi. Satürn karesi olarak adlandırılan büyülü karedeki sayıların toplamı, yukarıdaki kare gibi 15’ti. Satürn karesi kurşun plaka üzerine kazınır ve tılsım olarak kullanılırdı. Daha sonraki zamanlarda matematikçiler de büyülü karelerle ilgilenmeye başladı, çünkü sadece adında büyü olan bu kareler matematiksel analizin bir konusunu oluşturmaktaydı.

Sator karesi, ilkçağda kullanılan bir büyü formülüydü. Sator areop tenet opera rotas kelimeleri kare biçiminde yazılarak oluşturulurdu. Bunları her yönden okumak mümkündü. Sator karesi çoğunlukla bir Hıristiyanlık sembolü olarak kabul edilir. Ortaçağda, hastalıklardan ve yangından korunmak amacıyla kullanılırdı.

Poker oyununda aynı değerdeki dört kağıdın aynı oyunucunun elinde toplanmasına da kare denilir: Kare vale, kare dam vb. Pokerde dört kişinin bir araya gelmesi ise kareyi tamamlamak olarak adlandırılır.

Matematikte kare hem dik hem de eşkenar bir dörtgendir. Yani hem açılar hem de kenarlar birbirine eşittir. Bir karenin alanı, kenarının karesine eşittir. Bir sayının kendisiyle çarpımına kare denmesinin sebebi de budur.

Barış Özkök’ün bu yazısı 2005 yılında Halk’a ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

Share Button

Bu konuda görüşlerinizi yazın