Her Kelimenin Bir Hikâyesi Var: Pelikan

Pelikan kelimesinin kökeni Yunanca’daki pelekan’dır. Bu ise pelekus kelimesinden türemiştir. Pelekus “balta” anlamına gelmektedir. Pelikan’a bu adın verilmesinin sebebi ise gagalarının baltaya benzetilmesinden dolayıdır.

Pelikan sürü halinde yaşayan iri bir su kuşudur. Uzun bir gagası vardır ve gagasının altında da genişleyebilen bir kese vardır. Kısa bacakları ve yuvarlak kuyrukları olan pelikanların ağırlığı 15 kg’a kadar çıkabilmektedir. Bazı pelikanların bir kanattan diğerine olan uzunluk 3 metreye kadar ulaşabilmektedir.

Pelikanlar dünyanın birçok yerinde ılıman bölgelerde yaşamaktadır. Çoğunlukla deniz, göl ve nehir kenarlarında balık yiyerek beslenirler. Pelikanlar balıkları iki şekilde avlamaktadırlar. Birincisinde havadan suya dalış yaparak balığı avlar; ikincisinde ise açıktaki balıkları daireler çizerek sığ sulara kovalar ve istediği derinliğe geldiğinde de balığı yakalar. Pelikanlar balıkları gagasının altındaki kesede saklar. Böylelikle yavrularını da rahatlıkla besleyebilir.

Tepeli Pelikan (Pelecanus crispus), Avrupa ‘dan Moğolistan’ a kadar olan birçok yerde yaşayan ve nesli tehlike altında bir kuş türüdür. Tepeli Pelikanlar’ın Avrupa’da, Yunanistan’dan sonra en çok ürediği ikinci yer Türkiye’dir. Fakat 1960’ların sonları ile 1980 yılları arasında sulak alanların yok edilmesi, balıkçılar tarafından pelikanların kasıtlı olarak öldürülmesi ve avcılık nedeniyle tepeli pelikanlar Orta Anadolu’daki üreme alanlarını terk etmişlerdir. Nesli tehlike altında olan bu kuşların ülkemizde yaşayabilmesi için sulak alanların korunması gerekmektedir.

Barış Özkök’ün bu yazısı 2005 yılında Halk’a  ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

Bu konuda görüşlerinizi yazın