Her kelimenin bir hikayesi var: pulman

Pulman, önceleri Amerika’da sonra İngiltere’deki ve Avrupa’nın diğer ülkelerindeki demiryollarında kullanılan lüks vagondur. Pulman vagonları adını bu vagonların mucidi George Mortimer Pullman’den almıştır.

1831’de New York’ta dünyaya gelen George Pullman 1863’te üst bölümünde gece yolculukları sırasında açılabilen yataklar bulunan bir vagon tasarımı yaptı. 1865’te Pullman bu kez de yatak şeklinde açılan koltuk tasarımı yaptı. Pullman’ın bu buluşları günümüzde de kullanılan “pulman vagon” ve “pulman koltuk” terimlerinin ortaya çıkmasına neden oldu.

Pullman tasarladığı bu vagonun üretimini yapabilmek için 1867’de kendi adını taşıyan bir şirket kurdu. Pullman fabrikada çalışan işçilerin yerleşmesi için 1880’de Illinois’te Pullman kasabasını da kurmuştur.

1894’te “Pullman grevi” olarak bilinen bir grev olmuştur. Bunun nedeni de işçi maaşlarının düşürülmesine karşın işçilerin oturdukları evlerin kirasında herhangi bir indirim yapılmamasıydı.

1920’li yıllarda Amerika’da zencilerin yapabilecekleri işler çok sınırlıydı. Pullman firmasının trenlerinde hamal olarak çalışmak da bu sınırlı işlerden biriydi. Fakat burada çalışan zenciler, beyazların neredeyse üçte biri kadar bir ücret alıyorlardı. Ayrıca şirket kurucusunun adı George olduğu için ırkçı beyaz Amerikalılar onlara gerçek adları ne olursa olsun George diye hitap ediyordu. 1920’li yılların sonlarına doğru hamallar arasında başlayan seslerini duyurma ve haklarını arama hareketi, Amerika’nın ilk zenci sendikasının kurulmasıyla sonuçlandı.

Bu  yazı 2005 yılında Halk’a ve Olaylara Tercüman Gazetesi’nde yayımlandı.

 

Share Button

Bu konuda görüşlerinizi yazın