Şemsiye Timi ve Çetirdârlar

Başbakanlıkta kurulan şemsiye timiyle ilgili haberleri, geçtiğimiz hafta okumuşsunuzdur. Okumayanlar için özet geçeyim: Havanın kötü olduğu günlerde düzenlenecek resmi karşılama törenleri için Başbakanlıkta bir şemsiye ekibi kuruldu. Bundan böyle yağışlı günlerde karşılama töreninde görevli üst düzey devlet yöneticilerine bu ekip tarafından şemsiye tutalacak.

Selçuklular zamanında da sultanlara şemsiye tutan görevliler vardı. Fakat çetr adı verilen bu şemsiye, sultanı yağmurdan ya da güneşten korumak için kullanılmazdı. Bu şemsiye, Selçuklu Sultanlarının hâkimiyet sembollerinden biriydi. Yani taç veya taht gibi özelliği vardı. Çetr, hükümdarlar sefere çıktıklarında veya alayla bir yere gittiklerinde başları üzerinde tutulurdu. Bunu, sultanın biraz gerisinden yürüyen çetirdâr denilen bir görevli taşırdı. Özellikle savaş sırasında çetrin büyük bir önemi vardı. Herhangi bir şekilde çetrin yere düşmesi, ordunun bozulmasına sebep olabilirdi. Sultan Rükneddin Süleymanşah’ın 1202’de Gürcülerle yaptığı savaşta, çetirdârın sendelemesi sonucu çetr yere düşünce, askerler sultana bir şey oldu sanmışlardı. Bu da büyük bir kargaşaya sebep olmuş ve Selçuklu ordusu yenilgiye uğramıştı.

 

Şemsiye tarih boyunca bazı devletlerde hakimiyet sembolü olarak kullanıldı. Bunlardan biri de Moğollardı. Aşağıdaki resimde bir festival sırasında alayın en önünde Moğol hükümdarının şemsiyesini taşıyan görevli görülüyor.

Şemsiye tarih boyunca bazı devletlerde hakimiyet sembolü olarak kullanıldı. Bunlardan biri de Moğollardı. Yukarıdaki resimde bir festival sırasında alayın en önünde Moğol hükümdarının şemsiyesini taşıyan görevli görülüyor.

 

Pers kralları da şemsiyeyi bir hakimiyet sembolü olarak kullanıyorlardı.

Pers kralları da şemsiyeyi bir hakimiyet sembolü olarak kullanıyorlardı.

1590 - 1605 yılları arasında Ayutthaya'nın kralı olan Naresuan'ın heykeli, şemsiyenin ne kadar önemli bir sembol olduğunu gösteriyor.

1590 – 1605 yılları arasında Ayutthaya’nın kralı olan Naresuan’ın heykeli, şemsiyenin ne kadar önemli bir sembol olduğunu gösteriyor.

1920 yılında Yusuf Bin Hassan'ın Fas'a girerken çekilmiş bir fotoğrafını görüyorsunuz. Burada da Sultan'a yeşil renkli bir şemsiye tutuluyor.

1920 yılında Yusuf Bin Hassan’ın Fas’a girerken çekilmiş bir fotoğrafını görüyorsunuz. Burada da Sultan’a yeşil renkli bir şemsiye tutuluyor.

 

Günümüzde Hindistan'daki bazı törenlerde de şemsiye statü göstergesi olarak kullanılmaktadır.

Günümüzde Hindistan’daki bazı törenlerde de şemsiye statü göstergesi olarak kullanılmaktadır.

Bu yazı 3 Mart 2013 tarihinde Vatan Gazetesi’nde yayımlandı.

Bu konuda görüşlerinizi yazın